BOTAŞ, 1987 yılında Türkiye’de artan hava kirliliğinin önlenmesi ve Türkiye’nin hızla gelişen ve artan enerji ihtiyacının karşılanması amacı ile doğal gaz ithalatına ve Türkiye içerisinde abonelere, sanayiye, elektrik üreticilerine doğal gaz satışına başlamıştır. Takip eden yıllarda yapılan yoğun çalışmalar ve yatırımlar sayesinde, 2018 yılı itibarıyla BOTAŞ, Türkiye’de 81 ilin tamamına doğal gaz arzı sağlamıştır.
BOTAŞ, doğal gazla ilgili olarak LNG ticareti, boru hattı işletmeciliği ve yapım işleri, depolama faaliyetleri, uluslararası projeler ve LNG/FSRU terminali işletmeciliği faaliyetlerini yürütmektedir.
BOTAŞ, 20.000 kilometreyi aşan doğal gaz boru hattı uzunluğu ile doğal gaz faaliyetlerini aralıksız sürdürmektedir.
Rusya Federasyonu - Türkiye Doğal Gaz Ana İletim Hattı
Ülkemize Bulgaristan sınırında Malkoçlar’dan giren, Hamitabat, Ambarlı, İstanbul, İzmit, Bursa, Eskişehir güzergâhını takip ederek Ankara’ya ulaşan Rusya Federasyonu-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı 845 km uzunluğundadır.
Hattın Trakya Bölgesindeki kısmı 1987’de, geri kalan bölümü ise 1988 yılında işletmeye alınmıştır. Boru hattı üzerinde Kırklareli, Ambarlı ve Eskişehir’de kompresör istasyonları ile Malkoçlar’da ana ölçüm istasyonu bulunmaktadır.
Rusya - Samsun - Ankara Doğal Gaz İletim Hattı (Mavi Akım)
2003 yılında işletmeye alınan, Mavi Akım Projesi’nin Türkiye topraklarındaki kısmı Samsun’dan başlayarak Amasya, Çorum, Kırıkkale üzerinden Ankara’ya ulaşmakta, Ahiboz yakınlarında Malkoçlar-Ankara iletim hattı ile birleşmektedir. Ayrıca, Çorum Sungurlu’dan ayrılan bir branşman da Düzce’ye ulaşmaktadır. Boru hattı üzerinde, Çorum kompresör istasyonu ve Durusu ana ölçüm istasyonu bulunmaktadır.
Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı (BTE)
Hazar gazını Türkiye'ye taşıyan 692 km'lik hat, Bakü-Tiflis-Ceyhan koridoruna paralel uzanır. Şah Deniz sahasından çıkarılan gazı 2007 yılından itibaren Gürcistan üzerinden Erzurum'a iletmektedir. Azerbaycan - Türkiye (Şah Deniz I) Doğal Gaz Boru Hattı, Erzurum'un Horasan ilçesi yakınlarında Doğu Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı ile birleşmekte ve birleşen hat vasıtasıyla doğal gaz, yurdumuzun batı bölgelerine taşınmaktadır.
Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı
Bu hat ile başta İran olmak üzere doğudaki kaynaklardan alınacak doğal gazın taşınması amaçlanmıştır. 2001 yılı sonunda işletmeye alınan yaklaşık 1.491 km uzunluğunda, çapı 48” ve 16” arasında değişen Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı üzerinde Doğubayazıt, Erzincan, Sivas ve Mucur’da kompresör istasyonları ve Gürbulak’ta ana ölçüm istasyonu bulunmaktadır. Hat; Erzurum, Sivas ve Kayseri üzerinden Ankara’ya uzanmakta, bir branşman da Kayseri, Konya üzerinden Seydişehir’e ulaşmaktadır.
Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı
Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı 36” çapında ve 211 km’si Türkiye, 85 km’si Yunanistan sınırlarında olmak üzere toplam 296 km uzunluğunda olup boru hattı İpsala sınır noktasında Yunanistan’a giriş yaparak Gümülcine’de sona ermektedir. Söz konusu hat ile Türkiye’den Yunanistan’a doğal gaz ihracatına 2007 yılında başlanmıştır.
TANAP (Trans Anatolian Pipeline Project)
Azerbaycan’ın Şah Deniz sahasından gelen doğal gazın 6 milyar m3/yıl tutarındaki bölümünün Türkiye’ye, 10 milyar m3/yıl tutarındaki bölümünün ise Avrupa’ya taşınması planlanmıştır.
TANAP Hattının BOTAŞ iletim sistemine bağlantısı amacıyla yürütülen çalışmalar tamamlanarak 30 Haziran 2018 tarihinde ülkemize doğal gaz akışı başlamıştır. Projenin Avrupa Bağlantısının Açılış Töreni 30 Kasım 2019 tarihinde yapılmış olup Avrupa‘ya doğal gaz temini 2020 yılı itibarıyla başlamıştır.
TürkAkım Projesi
Proje ile biri ülkemiz ulusal iletim şebekesi sistemine bağlanan, diğeri ülkemizden transit geçecek gazın Avrupa’ya taşınmasına hizmet eden ve her biri 15,75 bcm kapasiteli olan iki hat inşa edilmiştir.
Rusya'nın Anapa şehrinden başlayan ve Kırklareli ili Kıyıköy beldesinde sona eren deniz kısmı uzunluğu yaklaşık 960 km ve 32" çapında iki hattan oluşmaktadır. Projenin Karadeniz geçişi için yapılan bu hatların inşaatı 19 Kasım 2018 itibarıyla tamamlanmıştır. Ülkemize ve Avrupa’ya gaz arzını sağlayacak kara bölümü boru hatları ise 2019 yılında tamamlanarak 1 Ocak 2020 itibarıyla ülkemize gaz akışı başlamıştır.
Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı
25 Eylül 2023 tarihinde temel atma töreni gerçekleştirilen yaklaşık 80 km uzunluğunda ve 16” çapındaki Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı’nın açılış töreni 5 Mart 2025 tarihinde, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ile Dilucu Ana Ölçüm İstasyonu’nda eş zamanlı olarak gerçekleştirilmiştir. Hattın günlük doğal gaz taşıma kapasitesi 2 milyon metreküptür.
Türkiye-Suriye Doğal Gaz Boru Hattı
2 Ağustos 2025 tarihinde açılışı gerçekleştirilen hat, 93 km uzunluğunda ve 36” çapındadır. Hattın doğal gaz taşıma kapasitesi yıllık 2 milyar m3 olup günlük taşıma kapasitesi ise 6 milyon m3’tür. Taşınan doğal gaz ile yaklaşık bin 200 megavatlık elektrik santrali faal hale gelmekte ve bu sayede 5 milyon hanenin elektrik ihtiyacı karşılanmaktadır.
Batı Karadeniz Doğal Gaz Boru Hattı
Batı Karadeniz Sakarya Gaz Sahası'nda keşfedilen milli doğal gazın BOTAŞ ulusal doğal gaz iletim şebekesine aktarılarak kullanıma sunulması amacıyla BOTAŞ tarafından yürütülen Proje, iki kısımdan oluşmaktadır.
1.Kısım: Filyos Doğal Gaz Ölçüm İstasyonu
Projenin birinci kısmı olan gaz kalite ve miktarının ölçümlendiği, Sakarya Gaz Sahasından çıkarılan doğal gazın Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Filyos Beldesinde BOTAŞ’ın iletim hatlarına bağlantı noktasındaki 50 Milyon Sm3/Gün ve 18 Milyar Sm3/yıl kapasiteli Ölçüm İstasyonu, BOTAŞ tarafından inşa edilmiştir. 15 Kasım 2022 tarihi itibarı ile test ve kabul işlemleri tamamlanarak gaz arzına hazır hale getirilmiş olup sistem devreye alınmıştır. Söz konusu istasyonda gazın BOTAŞ iletim şebekesine girişi öncesinde miktar ve kalitesinin ölçülmesi ile birlikte gazın filtrelenmesi sağlanmaktadır.
2.Kısım: Doğal Gaz Bağlantı Hattı
Projenin ikinci kısmında ise; Batı Karadeniz Gazı Ölçüm İstasyonunun çıkışından başlayarak yaklaşık 36 km uzunluğunda ve 48” çapında yüksek basınçlı çelik doğal gaz boru hattı ve ilgili vana sistemlerini ihtiva eden “Batı Karadeniz Doğal Gaz Boru Hattı Faz-1” inşa edilmiş olup 30 Kasım 2022 tarihi itibarıyla sistem devreye alınmıştır.
Kompresör İstasyonları
Doğal gaz iletiminin kesintisiz, istenen basınç ve miktarda arz edilebilmesini teminen iletim sisteminin en önemli unsurlarından biri olan kompresör istasyonları inşasına yönelik yapılan yatırımlar kapsamında 9 Adet Kompresör İstasyonu kurulmuştur.
| İstasyon Adı | Tamamlanma Tarihi | Kurulu Güç | Basınçlandırılan Hatlar |
|
Kırklareli Kompresör İstasyonu |
1998 |
4*12 MW |
Rusya-Türkiye |
|
Ambarlı Kompresör İstasyonu |
2001 |
3*12,5 MW |
Rusya-Türkiye & TürkAkım |
|
Doğubayazıt Kompresör İstasyonu |
2004 | 4*10,5 MW |
İran-Türkiye |
|
Çorum Kompresör İstasyonu |
2008 |
3*15,3 MW | Mavi Akım |
|
Hanak Kompresör İstasyonu |
2009 |
3*5,3 + 1* 13,4 MW | TANAP & BTE |
|
Sivas Kompresör İstasyonu |
2009 |
4*16 MW |
İran-Türkiye & BTE & TANAP |
|
Kırşehir / Mucur Kompresör İstasyonu |
2013 |
2*24 MW |
İran-Türkiye & BTE |
|
Erzincan Kompresör İstasyonu |
2013 |
4*12,0 MW | BTE & TANAP |
|
Eskişehir Kompresör İstasyonu |
1998-2016 |
4* 13,4 MW |
Mavi Akım-İran-Azerbaycan |