DOĞAL GAZ İLETİM VE DAĞITIM HATLARI





DOĞAL GAZ İLETİM VE DAĞITIM HATLARI


RUSYA FEDERASYONU-TÜRKİYE DOĞAL GAZ BORU HATTI (ANA HAT)


Rusya Federasyonu-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı ülkemize Malkoçlardan girmekte Hamitabat, Ambarlı, İstanbul, İzmit, Bursa, Eskişehir güzergahını takip ederek Ankara'ya ulaşmaktadır. Hat 842 km uzunluğundadır. Boru hattında, Kırklareli, Ambarlı, Pendik, Bursa ve Eskişehir'de kompresör istasyonları, Malkoçlar'da ana ölçüm istasyonu bulunmaktadır.


Hat 23 Haziran 1987 tarihinde ilk durağı olan Hamitabat'a ulaşmış bu tarihten itibaren Trakya Kombine Çevrim Santralında elektrik enerjisi üretiminde kullanılmaya başlanmıştır. Hat, Ağustos 1988'de Ankara'ya ulaşmıştır. Doğal gaz, Temmuz 1988'de İGSAŞ'ta (İstanbul Gübre Sanayii A.Ş.), Ağustos 1988'de Ambarlı Santralında, Ekim 1988'de de Ankara'da konut ve ticari sektörde kullanılmaya başlanmıştır. Sanayi sektöründe doğal gaz kullanımı ise Ağustos 1989'da başlamıştır.





MARMARA EREĞLİSİ LNG İTHAL TERMİNALİ


Bu Proje, özetle mevcut LNG İthal Terminali'nin gazlaştırma ve dolayısıyla ana hatta yapılacak enjeksiyon kapasitesinin 685.000 m³/saat'e çıkarılması için ilave edilmesi gereken 1 adet deniz sulu buharlaştırıcı ile deniz suyunu basacak iki adet pompa ve diğer ekipmanların montaj işlerini kapsamakta olup, 14 Şubat 2001 tarihinde Geçici Kabul Çalışmaları yapılmış ve sistem devreye alınmıştır.





DOĞU ANADOLU DOĞAL GAZ ANA İLETİM HATTI


Bu proje ile başta İran olmak üzere doğudaki kaynaklardan alınacak doğal gazın boru hattı ile Türkiye’ye taşınması amaçlanmıştır.


Bu kapsamda, 08.08.1996 tarihinde İran ile Türkiye arasında Tahran’da Doğal Gaz Alım-Satım Anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşmaya göre; doğal gaz alımı 3 milyar m3 ile başlayıp, yıllar itibarıyla artarak plato periyotta 10 milyar m3/yıl’a ulaşacaktır.


Yaklaşık 1.491 km uzunluğunda, çapı 48” ve 16” arasında değişen Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı Doğubayazıt’tan başlayıp, Erzurum, Sivas ve Kayseri üzerinden Ankara’ya uzanmakta, bir branşman da Kayseri, Konya üzerinden Seydişehir’e ulaşmaktadır.


Haziran 2001 sonu itibarıyla tüm boru hattı sistemi gaz alabilir duruma gelmiş, İran Bazargan’daki Ölçüm İstasyonu’nun tamamlanmasıyla 10.12.2001 tarihinde İran’dan gaz alımı başlamıştır.


Ayrıca, proje kapsamında yapılan Doğubayazıt Kompresör İstasyonu (CS-11), İran - Türkiye sınırından yaklaşık 35 km uzaklıkta, toplam kurulu gücü yaklaşık 30 MW olan üç kompresör ünitesinden oluşan bir istasyon olup, 2003 yılında tamamlanarak devreye alınmıştır.





SAMSUN - ANKARA DOĞAL GAZ ANA İLETİM HATTI


BOTAŞ tarafından, Rusya Federasyonu'ndan alınacak 16 Milyar m3 ilave doğal gazın Karadeniz üzerinden Türkiye'ye taşınabilmesi amacıyla, 15 Aralık 1997'de Rusya Federasyonu ile 25 yıl süreli bir doğal gaz alım - satım anlaşması imzalanmıştır.


Rusya Federasyonu-Karadeniz-Türkiye (Mavi Akım) Doğal Gaz Boru Hattı;

olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır.


Mavi Akım Projesi olarak da bilinen bu boru hattı, Türkiye topraklarında, Samsun'dan başlayarak Amasya, Çorum, Kırıkkale üzerinden Ankara'ya ulaşmaktadır. Hattın yapım çalışmaları tamamlanmış ve 20 Ekim 2002 tarihinde Samsun-Durusu ölçüm istasyonunda düzenlenen "Altın Kaynak" töreni ile Karadeniz'den gelen boru hattı Samsun'daki hat ile birleştirilmiştir. Gerekli test işlemlerinin tamamlanmasının ardından 20 Şubat 2003 tarihinde Sistem devreye alınmış ve Rusya'dan gaz sevkiyatı başlamıştır.





TÜRKİYE-YUNANİSTAN DOĞAL GAZ BORU HATTI


AB Komisyonu INOGATE (Interstate Oil and Gas Transport to Europe) Programı çerçevesinde, Hazar Havzası, Rusya, Orta Doğu, Güney Akdeniz ülkeleri ve diğer uluslararası kaynaklardan sağlanacak doğal gazın Türkiye ve Yunanistan üzerinden, Avrupa pazarlarına nakli için Güney Avrupa Gaz Ringi Projesi geliştirilmiştir.


Sözkonusu Projenin birinci aşaması olarak belirlenen Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı 36” çapında ve 211 km’si Türkiye, 85 km’si Yunanistan sınırlarında olmak üzere toplam 296 km uzunluğunda olup, hattın Karacabey Marmara Denizi (Değirmencik) arası 121 km, Marmara Deniz Geçişi (Kızılcaterzi) 17 km, Trakya kesimi de 73 km’dir. Ayrıca projenin Meriç - Evros Nehri 420 metrelik geçişi de yatay sondaj çalışması ile yapılmıştır. Boru hattı İpsala sınır noktasında Yunanistan’a giriş yaparak Gümülcine’de sona ermektedir.


Proje ile ilgili olarak hazırlanan Hükümetlerarası Anlaşma, T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ve Yunanistan Kalkınma Bakanı tarafından 23.02.2003 tarihinde Selanik’te imzalanmıştır. Doğal Gaz Alım Satım Anlaşması 23.12.2003 tarihinde BOTAŞ ve DEPA arasında imzalanmış olup, Yunanistan’a yapılacak gaz arzının 2006 yılında 250 milyon m³ ile başlaması ve 750 milyon m³’e ulaşması öngörülmüştür.


Türkiye-Yunanistan DGBH Projesi’nin Kara Kısmı’nın (Faz-I) inşaat çalışmaları 30.07.2007 tarihinde, Deniz Geçişi’nin (Faz-II) inşaat çalışmaları 05.07.2007 tarihinde ve Meriç-Evros Nehir Geçişi’nin (Faz-III) inşaat çalışmaları 18.08.2007 tarihinde tamamlanmıştır.


Yapımına Temmuz 2005 tarihinde düzenlenen Temel Atma ve Kaynak Töreni ile başlanan hattın 18.11.2007 tarihinde açılış töreni yapılmıştır.





AZERBAYCAN -TÜRKİYE DGBH (Şahdeniz)


Azerbaycan’da üretilecek olan doğal gazın Gürcistan üzerinden Türkiye’ye taşınması amacıyla BOTAŞ ve SOCAR (Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi) arasında 12.03.2001 tarihinde anlaşma imzalanmıştır.


Bu kapsamda geliştirilen Azerbaycan-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Projesi’nin yapım ihalesine 3 faz halinde çıkılmış ve Faz-I ve Faz-II kısımlarının sözleşmeleri 04.05.2005 tarihinde, Hanak Kompresör ve Türkgözü Ölçüm İstasyonlarının yapımını içeren Faz-III kısmının sözleşmesi ise 23.09.2005 tarihinde imzalanmıştır.


Kars ili Posof ilçesindeki Türkiye-Gürcistan sınırından başlayan yaklaşık 113 km uzunluğunda ve 42’’ çapındaki Azerbaycan-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Projesi Faz-I kısmı 30.12.2006 tarihinde tamamlanmış, ayrıca proje kapsamında Ardahan iline gaz arzı sağlanmıştır.


Azerbaycan-Türkiye DGBH Projesi Faz-1 kısmı kapsamındaki 42” çapındaki hattın bitim noktasından başlayan, Erzurum-Horasan yönünde uzanan yaklaşık 113 km uzunluğunda ve 42’’ çapındaki Azerbaycan-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Projesi Faz-II kısmı 09.03.2007 tarihinde tamamlanmış ve Kars iline gaz arzı sağlanmıştır.





KARACABEY-İZMİR DOĞAL GAZ ANA İLETİM HATTI


Doğal gaz kullanımının yurt çapında yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalarımız kapsamında, mevcut Doğal Gaz Ana İletim Hattı'nın Bursa'dan (Karacabey), İzmir ve Aliağa'ya kadar uzatılmasıyla, doğal gazın bu güzergah üzerindeki sanayi ve konut sektörlerinde kullanıma sunulması amaçlanmıştır.


Ege İletim Hattı Projesi'nin ilk aşaması olan ve 1996 yılında tamamlanarak işletmeye alınan Bursa-Çan Doğal Gaz İletim Hattı'nın ikinci aşaması olarak, hat Bursa-Karacabey'den İzmir'e uzatılmıştır. Aliağa bölgesinde kurulan doğal gaz kombine çevrim santralına ve bu bölgedeki sanayi tesislerine gaz arzı amacıyla 35 km.lik Aliağa bağlantı hattı ve 7 km.lik Aliağa branşman hattı bağlantısında proje kapsamına dahil edilmiştir.


241 km uzunluğunda ve 36-inç çapındaki sözkonusu boru hattının yapım çalışmaları tamamlanmış ve 2003 yılında, sisteme gaz arzı sağlanmıştır.





PAZARCIK-KARADENİZ EREĞLİ DOĞAL GAZ BORU HATTI


Ana Hat, 1996 yılında 16", 18" ve 24" çapında 209 km. uzunluğundaki Pazarcık-Karadeniz Ereğli Doğal Gaz İletim Hattı ile Batı Karadeniz Bölgesine uzatılmış ve bu hat ile Ocak 1996 tarihinden itibaren Ereğli Demir ve Çelik Fabrikalarında gaz kullanımına başlanmıştır.





BURSA-ÇAN DOĞAL GAZ BORU HATTI


Ana Hat 8", 12", 16" ve 24" çaplarında ve 208 km. uzunluğundaki Bursa-Çan Doğal Gaz İletim Hattı ile Çan'a uzatılmış ve Temmuz 1996 tarihinden itibaren gaz, hat güzergahında bulunan sanayi kuruluşları ile birlikte Çanakkale Seramik Fabrikasında da kullanıma sunulmuştur.





ÇAN-ÇANAKKALE DOĞAL GAZ BORU HATTI


12" çapında 107 km. uzunluğundaki Çan-Çanakkale Doğal Gaz Boru Hattı'nın yapım çalışmaları da 2000 yılında tamamlanmıştır.





KONYA-İZMİR DOĞAL GAZ İLETİM HATTI


Doğal gaz kullanımının yurt çapında yaygınlaştırılması kapsamında, üç bölüm halinde ihale edilen Konya-İzmir Doğal Gaz İletim Hattının birinci bölümü olan 258 km. lik Konya-Isparta Doğal Gaz Boru Hattı 13.05.2005 tarihinde, ikinci bölümü olan 363 km. lik Isparta-Nazilli Doğal Gaz Boru Hattı 15.11.2005 tarihinde tamamlanarak gaz arzı sağlanmıştır.


Üçüncü bölümü olan 244 km. uzunluğundaki Nazilli-İzmir Doğal Gaz İletim Hattı'nın dört faz halinde ihalesine çıkılmış olup, sözleşmeleri 07.08.2006 tarihinde imzalanmıştır. Proje kapsamında 227 km. uzunluğundaki hatlar tamamlanarak Aydın iline 2007 yılı ilk yarısı itibarıyla doğal gaz arzı sağlanmıştır.





GÜNEY DOĞAL GAZ İLETİM HATTI


Doğu Anadolu Ana İletim Hattı’ndan Sivas yakınlarından alınan bir branşmanla Güney ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinin doğal gaz ihtiyacını karşılayan hat, Sivas'tan başlayıp Malatya, Kahramanmaraş, Gaziantep, Osmaniye, Adana üzerinden Mersin'e uzanmakta olup, 40" çapında ve yaklaşık 716 km. uzunluğundadır. Üç bölüm halinde ihalesi yapılan hat, 2005 yılında tamamlanmıştır.





DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ DGBH


Kuruluşumuzca üç faz halinde ihalesine çıkılan, toplam 307 km uzunluğunda ve 12”-16”-18”-24” çaplarındaki Doğu Karadeniz Bölgesi Doğal Gaz Boru Hattı Projesi kapsamında Bayburt iline 2006 yılı içinde; Rize iline 2008 yılı ilk çeyreğinde gaz arzı sağlanmış olup, Gümüşhane ve Trabzon illerine ise 2009 yılı ikinci yarısı itibarıyla doğal gaz arzı sağlanması planlanmaktadır.





ADIYAMAN-ŞANLIURFA-ELAZIĞ-DİYARBAKIR DGBH


Üç faz halinde ihalesine çıkılan projede;


Faz-I ve Faz-II'nin 05.06.2007, Faz-III'ün ise 31.07.2007 tarihi itibarıyla inşaat çalışmaları tamamlanmıştır.


Ayrıca, projenin Faz-I kısmı kapsamındaki Fırat Nehir Geçişi’nde, Ülkemizde bu denli büyük çaptaki bir boru hattında ilk defa kullanılan Yönlendirilebilir Yatay Sondaj tekniği kullanılmış ve bu alanda bir ilke imza atılmıştır.





SUNGURLU-ÇANKIRI-KASTAMONU-TOSYA DOĞAL GAZ BAĞLANTI HATTI


264 km uzunluğunda olan boru hattı için 25 Mayıs 2006 tarihinde sözleşme imzalanmış ve projenin 31.03.2008 tarihi itibarıyla inşaat çalışmaları tamamlanmıştır. Söz konusu il ve ilçelere 2009 yılı içinde gaz arzı sağlanacaktır.





AMASYA-TOKAT-MERZİFON-ERZİNCAN DOĞAL GAZ BAĞLANTI HATTI


264 km uzunluğunda olan boru hattı için 25 Mayıs 2006 tarihinde sözleşme imzalanmış ve projenin 31.03.2008 tarihi itibarıyla inşaat çalışmaları tamamlanmıştır. Söz konusu il ve ilçelere 2009 yılı içinde gaz arzı sağlanacaktır.





ÇANKIRI/KORGUN-KIZILCAHAMAM-AKTAŞKURTLAR HAT VANA İSTASYONU


Çankırı/Korgun-Kızılcahamam-Aktaşkurtlar Hat Vana İstasyonu Doğal Gaz Boru Hattı için, 19 Mart 2007’de sözleşme imzalanmış olup, inşaat çalışmaları tamamlanarak, söz konusu il ve ilçelere gaz arzı sağlanmıştır.





VAN DGBH


165 km uzunluğunda ve 31 Ekim 2005 tarihinde sözleşmesi imzalanan Van Doğal Gaz Boru Hattı Projesi kapsamında yapılan inşaat çalışmaları tamamlanmış olup, Van ili ile Muradiye ve Erciş ilçelerine 2009 yılı içinde gaz arzı sağlanacaktır.





EDİRNE-TEKİRDAĞ DGBH


Sözleşmesi 23 haziran 2006 tarihinde imzalanan Edirne-Tekirdağ DGBH Projesi kapsamında, Edirne ve Tekirdağ illerine 2008 yılı içinde gaz arzı sağlanmıştır.





MUHTELİF OSB’LER DOĞAL GAZ DAĞITIM HATTI PROJESİ


Toplam 109 km uzunluğunda ve muhtelif çaplarda, sözleşmesi 24 Şubat 2006 tarihinde imzalanan Muhtelif OSB’ler Doğal Gaz Dağıtım Hattı Projesi kapsamında Boğazlıyan Şeker Fabrikası’na, 2006 yılı içinde Ağrı Şeker Fabrikası, Kırklareli OSB, Yenişehir OSB Tamek/Tukaş, Petkim ve Tüpraş Hatlarına 2007 yılı ilk yarısı itibarıyla doğal gaz arzı sağlanmıştır.




NEVŞEHİR-ILGIN-AKŞEHİR DGBH


23 Ağustos 2007 tarihinde imzalanan proje kapsamında inşaat çalışmaları tamamlanmıştır.




GÖNEN DGBH


24.06.2008 tarihinde imzalan proje kapsamında inşaat çalışmaları tamamlanmıştır.




BOLU-GEREDE–DÜZCE DGBH


22 Ağustos 2007 tarihinde imzalanan proje kapsamında inşaat çalışmaları tamamlanmıştır.




ESKİPAZAR-KARABÜK VE ZONGULDAK-ÇAYCUMA-BARTIN DGBH


13 Nisan 2007 tarihinde imzalanan proje kapsamında, inşaat çalışmaları 08.04.2009 tarihinde tamamlanmıştır.




IĞDIR DGBH


Projenin İnşaat çalışmaları 01.12.2009 tarihinde tamamlanmıştır.




ORDU-GİRESUN DGBH FAZ-3


Yapım ihalesi sonucu 14.07.2009 tarihinde PEHLİVAN MÜH. HAR. İNŞ. ve TİC. LTD. ŞTİ. ile yapım işi sözleşmesi imzalanmış ve proje 2010 yılında tamamlanmıştır.




KAHTA DGBH


Yapım ihalesi sonucu 13.04.2010 tarihinde ÇETİNSAN Çelik İmal. Nakl. Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş.ile sözleşme imzalanmıştır. Projede inşaat çalışmaları tamamlanmış olup, gaz arzı sağlanmıştır.




DİYARBAKIR-BATMAN-SİİRT DGBH


Yapım ihalesi sonucu 17.07.2009 tarihinde MAKRO-TEL İl. İnş. Nakl. Ener. Danş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile sözleşme imzalanmıştır. Projede inşaat çalışmaları tamamlanmış olup, gaz arzı sağlanmıştır.




HATAY DGBH


Yapım ihalesi sonucu 09.12.2009 tarihinde MUSTAFA MACİT KAYIHAN ile sözleşme imzalanmıştır. Projenin inşaat çalışmaları tamamlanmış, geçici kabul çalışmaları yapılmış ve gaz arzı sağlanmıştır.




MUĞLA DGBH


Yapım ihalesi sonucu 23.10.2009 tarihinde AHM DOĞAL GAZ ISI Sist. Ener. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile sözleşme imzalanmıştır. Projede inşaat çalışmaları tamamlanmış, geçici kabulü yapılmış ve gaz arzı sağlanmıştır.




ANTALYA DGBH


Yapım ihalesi sonucu 23.07.2009 tarihinde AKSA Ener. Üretim A.Ş. ile sözleşme imzalanmıştır. Projede inşaat çalışmaları tamamlanmış, geçici kabulü yapılmış ve gaz arzı sağlanmıştır.



ANA HAT KAPASİTE ARTIRIM YATIRIMLARI



LOOP HATLARI


I. Loop (Malkoçlar - CS-1 Boru Hattı-36 Km), II. Loop (Önerler-İstanbul-77 Km), III. Loop (Hersek-Yumurtatepe Boru Hattı-48 Km) ile Kırklareli-Önerler (99 Km., 36 inç) Loop'unun yapım çalışmaları tamamlanmıştır.


2001 yılı içinde yapımına başlanan Eskişehir- Mihalliçcık (75 km. 40'') ve Bozüyük-Eskişehir (75 km. 40'') doğal gaz loop hatları ile Bozüyük-Adapazarı Dağıtım Hattı Faz-1 (63 km. 36'') ve Bozüyük-Adapazarı Dağıtım Hattı Faz 2 (63 km. 36'') yapım çalışmaları 2002 yılında tamamlanmıştır. Bursa-Karacabey (75 km. 36'') Loopunun yapım çalışmaları 2003'te tamamlanmıştır.


Toplam 140 km uzunluğunda ve 20”-24”-36” çaplarındaki Bozüyük - Seçköy - Yumurtatepe Loop Hattı kapsamında loop hattı yapımı, pig istasyonları yapım ve modifikasyonu işleri yer almaktadır. Bahsi geçen hattın inşaat çalışmaları Ocak 2008'de tamamlanmıştır.